Homarzec/langustynki

Homarzec/langustynki

Opis gatunku
Homarzec jest skorupiakiem występującym w wodach Atlantyku od Azorów aż po Morze Północne. Zamieszkuje dna miękkie i gliniaste, w których może tworzyć korytarze. Prowadzi nocny tryb życia. Jest padlinożerny i drapieżny, żywi się skorupiakami i robakami. Dorosły homarzec osiąga długość od 8 do 24 cm. Samce żyją do 12 lat, samice nawet do 30.

Stan zasobów
Niektóre stada w Morzu Północnym są na granicy ryzyka przełowienia. Wskaźniki eksploatacji stada w cieśninach Skagerrak i Kattegat pokazują, że jest ono w dobrej kondycji i jest dobrze zarządzane. Stan populacji w Morzu Celtyckim jest niepewny. Stado w Morzu Śródziemnym (Cieśnina Sycylijska) wykazuje pozytywne tendencje w ostatnich latach, ale presja połowowa jest wysoka.

Wpływ połowów na środowisko
Włoki denne naruszają dno morskie, co może powodować szkody dla wrażliwych siedlisk dennych. Trałowanie ma także miejsce na cennych, zimnowodnych koralowcach, które są szczególnie wrażliwe na takie zakłócenia. Dodatkowo łapanych jest wiele młodocianych ryb innych gatunków, jak morszczuki i dorsze. Mniejszy negatywny wpływ na środowisko mają połowy z użyciem koszy. Narzędzie pułapkowe to także wyższa przeżywalność ryb stanowiących przyłów i mniejszy wpływ na dno morskie.

Przegrzebek zwyczajny

Przegrzebek zwyczajny

Opis gatunku
Przegrzebki to jadalne gatunki małż występujące w wodach Atlantyku i Morza Śródziemnego. Zamieszkują piaszczyste i miękkie dna. Odżywiają się filtrując wodę. Są obojnakami. Uciekają przed drapieżnikami zamykając i otwierając muszlę, co umożliwia im skakanie i pływanie. Długość życia przegrzebków wynosi ponad 20 lat.

Stan zasobów
Brakuje danych do oceny zasobów przegrzebka zwyczajnego i przegrzebka śródziemnomorskiego. Porównanie danych historycznych wskazuje, że zasoby są w dużej mierze przetrzebione. Zasoby przegrzebka japońskiego wyczerpały się w latach czterdziestych XX wieku w wyniku przełowienia. Przegrzebki hoduje się od lat sześćdziesiątych XX wieku, dzięki czemu ich populacja częściowo odrodziła się. Jednak hodowla stanowi zaledwie promil całkowitej produkcji przegrzebków i w 2016 roku wynosiła globalnie niecałe 50 ton. Dzikie połowy przegrzebków osiągają 60 tys. ton rocznie.

Wpływ połowów na środowisko
Przegrzebki poławiane są przy użyciu włoków dennych lub drag (włoków przymocowanych do sztywnych, ciężkich ram). Te metody połowu są szczególnie problematyczne w rejonach występowania zimnowodnych koralowców. Te wrażliwe gatunki są niszczone przez narzędzia połowowe wraz z siedliskami. Najmniejszy wpływ na środowisko ma ręczne zbieranie przegrzebków.

Brakuje informacji na temat stanu zagrożenia w Czerwonej Księdze IUCN.

Włócznik/Miecznik

Włócznik/Miecznik

Opis gatunku
Miecznik jest jedynym gatunkiem z rodziny włócznikowatych. Występuje w wodach umiarkowanych i tropikalnych na całym świecie. Charakterystyczną cechą tej ryby, od której wzięła swoją nazwę, jest szczęka, przekształcona w długi wyrostek w kształcie miecza. Mieczniki rosną bardzo szybko i wcześnie dojrzewają do reprodukcji. Osiągają zazwyczaj długość ok. 2 metrów, ale zdarzają się dużo większe osobniki. Poza sezonem tarła są w zasadzie samotnikami. Mieczniki żywią się rybami tworzącymi kolonie, jak sardynki i makrele, a także kalmarami. Są to jedne z najszybszych ryb na świecie, na krótkich odcinkach potrafią osiągnąć prędkość 100 km/h. Mogą ważyć nawet do 650 kg.

Stan zasobów
Populacja w Morzu Śródziemnym jest prawdopodobnie przełowiona od 30 lat. Konieczne jest podjęcie natychmiastowych działań w celu jej ochrony. Zasoby miecznika są w dobrym stanie w innych regionach takich, jak Ocean Indyjski oraz Północnozachodni Atlantyk czy też Pacyfik. Połowy we wschodniej części Pacyfiku niepokojąco wzrastają. Wg Czerwonej Listy Gatunków Zagrożonych Wyginięciem IUCN jest zaklasyfikowany jako gatunek zagrożony.

Wpływ połowów na środowisko
Połowy przy użyciu sznurów haczykowych oraz pławnic powodują duże przyłowy żółwi morskich, ptaków, delfinów, rekinów i innych gatunków ryb, także tych zagrożonych wyginięciem. Odrzuty stanowią nawet jedną trzecią całkowitych połowów. Połowy dużych drapieżników, takich jak miecznik, wpływają negatywnie na łańcuch pokarmowy w ekosystemie.

Zarządzanie
Regionalne organizacje zarządzające rybołówstwem są odpowiedzialne za zarządzanie połowami w otwartych morzach, a w rejonach przybrzeżnych stosuje się krajowe przepisy. Często środki zarządzania nie są wystarczająco dalekosiężne, a organizacje nie są w stanie wdrożyć skutecznie własnych przepisów. Systemy zarządzania są więc często tylko częściowo skuteczne lub też w ogóle nieskuteczne. Międzynarodowa konwencja o ochronie tuńczyka atlantyckiego (konwencja ICCAT), której zapisy regulują zarządzanie zasobami miecznika, ustaliła minimalną wielkość wyładunku tej ryby na 90 cm. Biorąc pod uwagę, że wymiar, przy którym średnio połowa populacji przystępuje do tarła jest w granicach 150 cm, zapisy konwencji ICCAT legalizują poławianie młodocianych ryb, które nigdy się nie rozmnażały.

Tilapia nilowa

Tilapia nilowa

Opis gatunku
Jest to gatunek ryby słodkowodnej pochodzącej oryginalnie ze Wschodniej Afryki i Izraela. Został introdukowany w wielu krajach, również w Polsce. Tilapia odżywia się roślinami, drobnymi bezkręgowcami i czasem martwą materią organiczną. Dorasta do ok. 60 cm i ok. 4 kg. Ikra składana jest przez samicę do dołka w dnie, skąd po zapłodnieniu jej przez samca, pobiera ją do pyska i tam inkubuje aż do wyklucia się potomstwa.

Bardzo popularny gatunek hodowlany – roczna światowa produkcja stale rośnie i dziś przekracza 4 miliony ton.

Wg Czerwonej Listy Gatunków Zagrożonych Wyginięciem IUCN jest zaklasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski (LC).

Troć wędrowna

Troć wędrowna

Opis gatunku
Troć jest rybą łososiowatą, wędrowną, która rozmnaża się w rzekach, a młodociane osobniki wędrują do wód przybrzeżnych Atlantyku, Morza Północnego i Bałtyku. Jej wędrówki są krótsze niż łososi. Młode osobniki żywią się bezkręgowcami znalezionymi przy dnie, a także owadami z tafli wody, natomiast dorosłe trocie polują również na inne ryby. Troć jest bardzo ważnym gatunkiem z punktu widzenia wędkarstwa. Historycznie występowała w wielu polskich rzekach, ale pogarszające się warunki środowiska, wzrost poziomu zanieczyszczeń, przegradzanie rzek zaporami doprowadziły do zniszczenia wielu cennych tarlisk, i w konsekwencji do znacznego zmniejszenia się liczebności troci. Wg Czerwonej Listy Gatunków Zagrożonych Wyginięciem IUCN jest zaklasyfikowana jako gatunek najmniejszej troski (LC).

Zarządzanie
Troć stanowi często zasłonę dymną dla nieraportowanych połowów łososia bałtyckiego. Morskie połowy troci nie są limitowane, w odróżnieniu od łososia. Prowadziło to często  do sytuacji, w których armatorzy, którym kończył się limit połowowy na łososia, łowili nadal i raportowali w dziennikach, że łapią troć. Aby zapobiegać temu negatywnemu procederowi od 2019 roku obowiązuje na Morzu Bałtyckim zakaz połowów troci wędrownej na obszarze dalszym niż 4 mile morskie od brzegu.