Tuńczyk żółtopłetwy

Tuńczyk żółtopłetwy

Opis gatunku
Tuńczyk żółtopłetwy występuje w tropikalnych i umiarkowanych regionach Oceanu Atlantyckiego, Pacyfiku oraz w Oceanie Indyjskim. Jak wszystkie tuńczyki jest drapieżnikiem i pokonuje długie dystanse. Żywi się głównie rybami, skorupiakami i kałamarnicami. Dorasta do ok. 240 cm i 200 kg. Tuńczyki żółtopłetwe są zdolne do utrzymania temperatury ciała kilka stopni powyżej temperatury otoczenia.

Stan zasobów
W Oceanie Atlantyckim, Indyjskim i wschodniej i zachodniej części Pacyfiku istnieją odrębne populacje tuńczyka żółtopłetwego. Populacja w Oceanie Indyjskim jest przełowiona i nadal intensywnie eksploatowana, populacja we wschodnim Pacyfiku jest przełowiona, ale nie jest już intensywnie eksploatowana, natomiast populacja w Atlantyku jest prawdopodobnie przełowiona. W oparciu o najnowsze oceny, liczebność populacji tuńczyka żółtopłetwego spadła do 34% względem poziomu pierwotnego. Na świecie poławia się rocznie ok. 1,5 miliona ton tuńczyków żółtopłetwych.

Wg Czerwonej Listy Gatunków Zagrożonych Wyginięciem IUCN jest zaklasyfikowany jako gatunek bliski zagrożeniu (NT), a jego populacja wykazuje trend spadkowy.

Wpływ połowów na środowisko
W połowach okrężnicami wykorzystuje się fakt, że tuńczyki gromadzą się wokół pływających obiektów w celu żerowania, więc stosowane są narzędzia powodujące koncentrację ryb (FAD). Przy tak prowadzonych połowach następuje przyłów wrażliwych i zagrożonych gatunków, takich jak rekiny, raje, młodociane tuńczyki żółtopłetwe. W przypadku niektórych gatunków, połowy tuńczyka są zdecydowaną przyczyną spadku liczebności, a przyłowy młodocianych tuńczyków dodatkowo osłabiają stan ich zasobów. Przyłowy są mniejsze, jeśli okrężnice stosowane są bez narzędzi powodujących koncentrację ryb. Połowy sznurami haczykowymi powodują krytycznie wysokie przyłowy ptaków morskich, głównie albatrosów i petreli, jak również innych wrażliwych gatunków ryb i żółwi morskich.
Rybołówstwo tradycyjne przy użyciu węd ręcznych i lin połowowych jest dużo bardziej selektywne i prawie nie powoduje przyłowów. Tuńczyki to duże drapieżniki, więc spadek ich populacji znacznie oddziałuje na łańcuch pokarmowy w środowisku.

Zarządzanie
Stosowane środki zarządzania nie są wystarczające, aby chronić tuńczyka żółtopłetwego i inne gatunki zwierząt. Głównym problemem jest brak limitów połowowych, niedostateczny nadzór i kontrola. Organizacje odpowiedzialne za zarządzanie połowami tuńczyka często nie są w stanie wdrożyć skutecznie własnych regulacji.

Tuńczyk błękitnopłetwy

Tuńczyk błękitnopłetwy

Opis gatunku
Tuńczyk błękitnopłetwy (Thunnus thynnus) jest cennym gospodarczo gatunkiem poławianym od starożytności. Może osiągać długość 4,5 metra i wagę do ok. 700kilogramów. Preferuje wody subtropikalne, występuje w Atlantyku, Morzu Śródziemnym i Czarnym. Najczęściej poławia się ryby o długości ok. 2 metrów. Gatunek ten poluje w ławicach na ryby, takie jak sardela i morszczuk, a także na kalmary i skorupiaki. Duże, dorosłe osobniki migrują do tropikalnych wód Australii, aby tam odbyć tarło. Głównymi krajami łowiącymi tuńczyka błękitnopłetwego w UE są Hiszpania, Francja i Włochy, oraz Chorwacja, Portugalia, Malta i Grecja. Globalnie, połowy krajów UE stanowią więcej niż połowę wszystkich połowów tej ryby.

Stan zasobów
Tuńczyk błękitnopłetwy (T. thynnus) znajduje się na czerwonej liście gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i jej Zasobów (IUCN)
. Wszystkie zasoby tuńczyka błękitnopłetwego są intensywnie eksploatowane, a jego rzeczywiste połowy są prawdopodobnie dużo wyższe niż te oficjalnie zadeklarowane. W Morzu Śródziemnym presja połowowa na ten gatunek zmniejszyła się, lecz nadal jest on przełowiony. Zasoby tuńczyka z Północnego Pacyfiku (T. orientalis) prezentują duże wahania w wyniku prób sztucznego rozmnażania. Jak tylko jego populacja czasowo się odbuduje, jest natychmiast ponownie przełowiona.
Wg Czerwonej Listy Gatunków Zagrożonych Wyginięciem IUCN jest zaklasyfikowany jako gatunek zagrożony wyginięciem (EN), jego populacja wykazuje trend spadkowy.

Wpływ połowów na środowisko
Połowy sznurami haczykowymi powodują wysokie przyłowy krytycznie zagrożonych żółwi morskich, zagrożonych gatunków rekina, młodych tuńczyków, ptaków morskich, ssaków morskich i innych gatunków ryb. Również w połowach okrężnicami często zdarzają się przyłowy. Tuńczyki są dużymi drapieżnikami, więc spadek ich populacji ma rozległe oddziaływanie na ekosystemy morskie i łańcuch pokarmowy. Narzędzia pułapkowe, wędy ręczne i trolling są bardziej selektywne i prawie nie mają wpływu na środowisko.

Zarządzanie
Pod koniec 2019 roku Komisja Europejska przedstawiła propozycję Wieloletniego Planu Zarządzania dla Tuńczyka Błękitnopłetwego. Propozycja jest aktualnie dyskutowana w Komisji Rybołówstwa Parlamentu Europejskiego (PECH).

Zarządzanie połowami tuńczyka błękitnopłetwego różni się bardzo w zależności od obszaru połowowego i gatunku. Bardzo często jest ono tylko nieznacznie skuteczne. Główne niedociągnięcia obejmują brak danych dotyczących przyłowów, brak wiarygodnych wskaźników do śledzenia wpływu połowów na gatunki przyławiane. Zarządzanie odbywa się między innymi poprzez działalność regionalnej organizacji ds. Rybołówstwa – Międzynarodowej Komisji ds. Ochrony Tuńczyka Atlantyckiego (ICCAT).

Flądra/Stornia

Flądra/Stornia

Opis gatunku
Flądra, nazywana również stornią, należy do tzw. płastug – ryb o bocznie spłaszczonym ciele, prowadzących przydenny tryb życia. Płastugi mają podobny tryb życia i budowę ciała do chrzęstnoszkieletowych płaszczek, jednak nie są z nimi spokrewnione. Charakterystyczne dla flądry, jak i innych płastug, jest położenie oczu po jednej stronie spłaszczonego ciała, przy czym jeden bok ciała jest niezabarwiony, a drugi barwny. Gatunek jest spotykany  w wodach przybrzeżnych Oceanu Atlantyckiego, w Morzu Śródziemnym, Morzu Bałtyckim, Morzu Czarnym i Morzu Białym.

Stan zasobów
Brakuje danych naukowych aby oszacować stan stad flądry
w wodach Europy. Istnieje ryzyko nadmiernych połowów flądry w Morzu Bałtyckim, wobec bardzo ograniczonych limitów połowowych na stada bałtyckiego dorsza.

Wpływ połowów na środowisko
Gatunek ten stanowi przyłów w połowach ryb przydennych, takich jak dorsz lub gładzica. Do połowów używane są głównie włoki denne, które ciągnięte po dnie morskim, niszczą cenne przydenne siedliska. Ta metoda połowowa jest nieselektywna i charakteryzuje się dużymi przyłowem organizmów morskich. 

Zarządzanie
Flądra podlega zarządzaniu w ramach Wspólnej Polityki Rybołówstwa, jednak dla tego gatunku nie są ustanawiane coroczne unijne limity połowowe. Środki ochronne w odniesieniu do flądry są wymienione w Bałtyckim wieloletnim planie zarządzania dla stad ryb dorsza, śledzia i szprota w Morzu Bałtyckim z 2016 roku.

 

Panga

Panga

Opis gatunku
Gatunek ryby słodkowodnej, zamieszkującej duże rzeki. Jest wszystkożerna. Naturalny zasięg występowania pangi obejmuje rzeki Azji Południowo-Wschodniej. Jest to gatunek wysoce migracyjny, przemieszcza się nawet do kilkuset kilometrów. Osiąga maksymalnie ok. 130 cm długości i do 44 kg masy ciała. Dorosła, dziesięciokilogramowa samica może złożyć nawet ponad 1 milion jaj w czasie tarła. Należy do głównych gatunków pozyskiwanych w rzece Mekong, a jej połowy uważane są za jedne z największych i najważniejszych słodkowodnych połowów na świecie.

Akwakultura
Zużycie karmy i energii
Panga wymaga niewielkich ilości białka i tłuszczu, tak więc uzyskane w hodowli białko jest czystym zyskiem. W tradycyjnej hodowli podaje się mączkę rybną i olej, które mają dodatkowy, negatywny wpływ na dziko żyjące zasoby ryb.

Wpływ hodowli na środowisko
Panga jest hodowana głównie w stawach w rejonie dolnego Mekongu. Hodowla w otwartych zbiornikach z siatki stanowi jedynie małą część produkcji. Według FAO, światowa produkcja wzrosła z 41 tys.ton w roku 1997 do 1,6 miliona ton w roku 2014. Ten szybki wzrost spowodował rozwinięcie się niezrównoważonych praktyk hodowlanych w wielu rejonach. Wypuszczanie ścieków z hodowli i podawanie rybom substancji chemicznych i leków ma negatywne oddziaływanie na środowisko. Podczas czyszczenia zbiorników po cyklu hodowlanym, szlam zalegający na dnie jest zwykle zrzucany bez oczyszczania do okolicznych wód. Panga jest hodowana w dużym zagęszczeniu, co także powoduje zwiększone ryzyko przeniesienia infekcji do okolicznych wód.

Zarządzanie
Silna presja opinii międzynarodowej doprowadziła w ostatnich latach do poprawy warunków prowadzenia hodowli pangi w Wietnamie. Hodowla pangi nie podlega prawie żadnym regulacjom, a wdrożenie istniejących przepisów nie jest ściśle kontrolowane. Niektóre hodowle znajdują się w rejonach, w których nie stosuje się przepisów w zakresie ochrony środowiska, bezpieczeństwa żywności i zdrowia.

Krewetki tropikalne (w tym krewetka tygrysia)

Krewetki tropikalne (w tym krewetka tygrysia)

Opis gatunku
Krewetki tygrysie są skorupiakami, które mogą dorastać nawet do 33 cm długości, co czyni je największymi komercyjnie poławianymi krewetkami. Występują w Oceanie Indyjskim i Pacyfiku na głębokościach do 110 m. Żyją na piaszczystych lub mulistych dnach. Ich ciała są zazwyczaj w odcieniach kolorów ciemnobrązowym lub ciemnoniebieskim, odwłok pokrywają biało-czarne pasy. Są drapieżnikami, najczęściej polują na bezkręgowce żyjące w strefie przydennej np. małe kraby czy mięczaki.

Połowy dziko żyjących krewetek
Stan dzikich zasobów
Krewetki tygrysie szybko osiągają zdolność rozmnażania i mają liczne potomstwo, dzięki czemu są dość odporne na intensywną eksploatację połowową. Wiele zasobów krewetki jest mimo to przełowionych lub eksploatowanych na granicy przełowienia. Jedynie zasoby krewetek tygrysich w wodach Australii znajdują się w bezpiecznych granicach biologicznych. Brakuje informacji na temat stanu zagrożenia w Czerwonej Księdze IUCN.

Wpływ połowów na środowisko
Połowy krewetek tygrysich przy użyciu trałów dennych są przyczyną ogromnych przyłowów i mają negatywny wpływ na zagrożone i wrażliwe gatunki, jak na przykład młodociane ryby i żółwie morskie w wodach otwartych oraz koralowce i inne osiadłe przy dnie morskim organizmy.

Zarządzanie
Tylko w niektórych krajach, jak np. w Australii, system zarządzania połowami krewetek tygrysich jest skuteczny. W innych krajach, obowiązujące przepisy są niedostatecznie wdrażane. Często połowy nie podlegają żadnym uregulowaniom.

Akwakultura
Lokalizacja / zużycie wody
Krewetki tygrysie są hodowane w akwakulturze intensywnej w Południowowschodniej Azji i Ameryce Łacińskiej. Systemy hodowlane wykorzystują pompowaną wodę słodką, co prowadzi do niedoborów wody słodkiej i zasolenia okolicznych terenów. Ponadto, tworzenie hodowli krewetek prowadzi często do zniszczenia i utraty przybrzeżnych lasów namorzynowych, które są bardzo cenne dla środowiska naturalnego i pełnią dodatkową funkcję przeciwpowodziową stanowiąc naturalną barierę przed wysokimi falami.

Zużycie karmy i energii
Krewetki tygrysie karmione są odpadami lub granulatem wykonanym z mączki rybnej i oleju rybnego. Do produkcji 1kg krewetek potrzeba średnio kilka kilogramów paszy, od ok. 1kg do nawet 32kg białka z ryb (w zależności od gatunku). Hodowla krewetek jest więc w wysokim stopniu zależna od połowów ryb dziko żyjących na paszę.

Wpływ na środowisko
Ścieki z akwakultury zanieczyszczają środowisko odchodami, odpadami karmy, chemikaliami, lekarstwami oraz zarazkami, które mają negatywny wpływ na ekosystem morski. Certyfikowane hodowle krewetek muszą ograniczać negatywny wpływ na środowisko. Hodowle w obiegu zamkniętym nie stosują żadnych preparatów chemicznych, lekarstw ani nawozów.

Zarządzanie
Hodowle krewetek podlegają prawodawstwu krajowemu, w państwach w którychsię znajdują. W wielu tych krajach jednak przepisy w zakresie ochrony środowiska nie obowiązują lub nie są dostatecznie wdrażane. W akwakulturze certyfikowanej, wykroczenia w zakresie ochrony środowiska są ściśle kontrolowane i podlegają sankcjom.